ADVIES
Brilrecept begrijpen
11 minSPH, CYL, AS, ADD, PD en prisma uitgelegd met voorbeelden.
Een brilrecept lijkt ingewikkeld, maar je hebt meestal maar een paar velden nodig om te bestellen: OD/OS (rechts/links), SPH (basissterkte), en soms CYL + AS/AXIS (astigmatisme). Voor multifocaal komt daar vaak ADD bij. PD (pupilafstand) staat soms op je recept, soms apart.
Zo lees je het snel:
- OD = rechteroog, OS = linkeroog.
- SPH = min (bijziend) of plus (verziend) sterkte.
- CYL + AS = correctie en richting voor astigmatisme.
- ADD = extra leessterkte (multifocaal/leesdeel).
De meeste fouten komen door minteken vergeten, of OD/OS omwisselen. Gebruik de checklist onderaan voordat je bestelt. Wil je CYL/AS extra uitgelegd? Zie CYL & AS uitgelegd.
OD = rechts, OS = links. Recepten hebben vaak kolommen voor SPH, CYL, AS (en soms ADD/PRISM). Vul per oog de waarden over.
SPH is de basissterkte. Het minteken of plusteken hoort erbij. Controleer altijd dat je teken klopt.
Als CYL ingevuld is, vul je meestal ook AS/AXIS (0–180). Twijfel? Check cylinder & as uitleg.
Receptvelden in één overzicht
| Op je recept | Wat het betekent | Wat je ermee doet |
|---|---|---|
| OD / OS | Rechteroog / linkeroog | Vul per oog apart in |
| SPH | Basissterkte (min of plus) | Altijd overnemen, incl. teken |
| CYL | Astigmatisme-correctie | Alleen invullen als aanwezig |
| AS / AXIS | Richting van CYL (0–180) | Invullen als CYL aanwezig is |
| ADD | Extra leessterkte | Voor multifocaal/leesdeel |
| PRISM | Prismacorrectie | Alleen invullen als je dit hebt |
| BASE | Richting prisma | Alleen bij PRISM |
| PD | Pupilafstand | Soms op recept, anders apart meten |
Niet elk recept heeft alle velden. Neem over wat er op jouw recept staat.
OD en OS: rechts en links
OD staat voor je rechteroog, OS voor je linkeroog. Soms zie je ook RE/LE. De waarden per oog kunnen verschillen; dat is normaal.
Tip: schrijf eerst OD en OS onder elkaar over voordat je in een formulier invult. Dat voorkomt omwisselen.
SPH uitgelegd: min, plus en wat je merkt
SPH (sfeer) is de basissterkte. Een min-waarde corrigeert bijziendheid (veraf wazig), een plus-waarde corrigeert verziendheid (dichtbij/comfort). Neem SPH altijd exact over inclusief het teken.
Veel recepten gebruiken stappen van 0.25 (bijv. −1.25). Als je recept een komma gebruikt, vul je dat in zoals gevraagd.
CYL en AS/AXIS: astigmatisme in normale taal
CYL (cilinder) is correctie voor astigmatisme. AS of AXIS is de richting daarvan in graden (0–180).
Als CYL een waarde heeft, vul je meestal ook AS in. Staat CYL leeg of 0.00, dan is AS meestal niet van toepassing. Uitgebreid: CYL & AS uitgelegd.
ADD: wanneer je het nodig hebt (multifocaal/leesdeel)
ADD is de extra leessterkte bovenop je SPH. Je ziet dit vaak bij multifocale glazen of bifocale oplossingen. Zonder ADD kun je meestal geen multifocaal correct invullen.
Meer context: multifocaal uitgelegd.
PRISM en BASE: alleen als je dit op je recept hebt
PRISM en BASE (richting) staan alleen op sommige recepten. Als jij dit niet hebt, laat je deze velden leeg. Als je wél prisma hebt, vul dan exact de waarde en de basisrichting in zoals op je recept.
Twijfel je of je prisma hebt? Check je recept op woorden als ‘prism’ of ‘Δ’.
PD: pupilafstand (en wanneer je het moet meten)
PD (pupilafstand) is de afstand tussen je pupillen. Soms staat PD op je recept, maar vaak krijg je dit apart of moet je het zelf meten.
Meet PD stap voor stap: PD meten. Als je geen PD hebt en je gokt, is dat één van de snelste manieren om een bril ‘net niet lekker’ te laten kijken.
Voorbeeldrecept (hoe je het overneemt)
Voorbeeld:
- OD: SPH −2.00, CYL −0.75, AS 90
- OS: SPH −1.50, CYL −0.50, AS 80
In het formulier vul je OD en OS apart in, inclusief mintekens. Zonder CYL vul je geen AS in (tenzij het formulier dit vraagt).
Top 10 invulfouten (en hoe je ze voorkomt)
- OD/OS omwisselen.
- Minteken vergeten bij SPH of CYL.
- CYL invullen in SPH-veld (of andersom).
- AS vergeten terwijl CYL wel ingevuld is.
- AS-waarde verkeerd lezen (0/8, 6/9) door onduidelijk recept.
- Decimaal verkeerd (−1.25 → −12.5).
- Oud recept gebruiken.
- ADD vergeten bij multifocaal.
- PD gokken in plaats van meten.
- Prisma invullen terwijl je dat niet hebt.
Praktisch invullen? Zie sterkte invullen.
- OD = rechts, OS = links.
- Min/plus tekens kloppen bij SPH en CYL.
- CYL ingevuld? Dan AS ingevuld (0–180) zoals op recept.
- Multifocaal? ADD ingevuld.
- PD bekend of gemeten: PD meten.
Wat betekent SPH op mijn recept?
SPH is de basissterkte (min of plus). Neem het teken altijd exact over.
Wat betekent CYL en AS?
CYL is astigmatisme-correctie, AS/AXIS is de richting (0–180). Zie CYL & AS uitleg.
Ik heb geen PD op mijn recept. Wat nu?
Dan meet je PD. Volg PD meten.
Wat is ADD en heb ik dat nodig?
ADD is extra leessterkte, vooral bij multifocaal. Zie multifocaal uitgelegd.
Wat betekent ‘PRISM’?
Prisma corrigeert oogstand. Alleen invullen als het op je recept staat, inclusief base-richting.
Kan ik mijn recept gewoon fotograferen en overnemen?
Ja, zolang het scherp en compleet is. Let extra op mintekens en OD/OS.